Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn: Vì sao tone màu thay đổi giữa các lô?

Việc hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn đang được áp dụng trong nhiều sản phẩm nhựa nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu tái chế, tối ưu chi phí và đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ nguyên liệu tái sinh. Tuy nhiên, một vấn đề thường gặp trong sản xuất là cùng một công thức phối trộn, cùng một loại masterbatch và cùng điều kiện ép nhưng tone màu sản phẩm lại thay đổi giữa các lô.

Một lô có thể cho màu sáng hơn, lô khác lại hơi xám, vàng hoặc tối hơn. Với những sản phẩm màu trắng, pastel hoặc màu sáng, sự khác biệt này càng dễ nhận thấy.

Nguyên nhân nằm ở chỗ hạt nguyên sinh thường có tính ổn định cao hơn về màu nền và đặc tính vật liệu, trong khi hạt tái sinh có thể thay đổi theo nguồn phế liệu, quá trình phân loại, lịch sử gia công nhiệt, chất lượng làm sạch và thành phần của từng lô.

Vì vậy, khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn, tỷ lệ tái sinh không phải là yếu tố duy nhất quyết định màu cuối cùng. Màu nền của nguyên liệu, độ ẩm, độ sạch, lịch sử nhiệt và khả năng phân tán masterbatch đều có thể làm tone màu thay đổi.

Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn

Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn vì sao dễ thay đổi màu?

Khi sử dụng 100% hạt nguyên sinh, nền vật liệu thường tương đối ổn định. Nếu loại nhựa, grade, tỷ lệ masterbatch và điều kiện ép không thay đổi, màu thành phẩm thường dễ kiểm soát hơn.

Nhưng khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn, nền vật liệu bắt đầu có sự biến động.

Ví dụ:

• Lô tái sinh A có màu nền hơi xám.

• Lô tái sinh B có màu nền hơi vàng.

• Lô tái sinh C có màu xám đậm hơn.

• Lô tái sinh D chứa một lượng nhỏ vật liệu có màu khác.

Nếu tất cả đều được phối với cùng một lượng hạt nguyên sinh và cùng một tỷ lệ masterbatch, màu thành phẩm vẫn có thể khác nhau.

Có thể hiểu đơn giản:

Masterbatch giống nhau + nền nguyên liệu khác nhau = màu thành phẩm có khả năng khác nhau.

Đây là nguyên nhân quan trọng cần xem xét khi sản phẩm có hiện tượng lệch màu giữa các lô.

Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn bị ảnh hưởng bởi màu nền

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khi màu thay đổi.

Hạt tái sinh được tạo ra từ nguyên liệu đã qua sử dụng hoặc phế liệu sản xuất. Trước khi trở thành hạt tái sinh, vật liệu có thể đã trải qua nhiều công đoạn:

Thu gom → phân loại → nghiền → rửa → sấy → đùn → lọc → tạo hạt

Mỗi công đoạn đều có thể làm thay đổi đặc tính của nguyên liệu.

Ví dụ với hạt PP tái sinh:

• Lô thứ nhất có nền trắng xám.

• Lô thứ hai có nền hơi vàng.

• Lô thứ ba có nền xám đậm.

• Lô thứ tư có thể chứa một tỷ lệ nhỏ PP đã có màu từ sản phẩm trước.

Khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn, màu nền của phần tái sinh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nền tổng thể của sản phẩm.

Nếu sử dụng màu sáng, sự khác biệt này càng dễ nhận thấy.

Tỷ lệ hạt tái sinh thay đổi làm tone màu thay đổi

Giả sử công thức sản xuất được đặt là:

70% hạt nguyên sinh + 30% hạt tái sinh + masterbatch

Trên lý thuyết, các lô đều có cùng tỷ lệ.

Nhưng trong thực tế, nếu hệ thống định lượng không ổn định hoặc nguyên liệu được cấp liệu không đồng đều, tỷ lệ thực tế có thể thay đổi.

Ví dụ:

• Lô A: 70% nguyên sinh + 30% tái sinh.

• Lô B: 68% nguyên sinh + 32% tái sinh.

• Lô C: 72% nguyên sinh + 28% tái sinh.

Nếu hạt tái sinh có màu nền khác đáng kể so với hạt nguyên sinh, chỉ cần tỷ lệ thay đổi vài phần trăm cũng có thể làm tone màu thay đổi.

Với màu trắng, kem, xám sáng, xanh nhạt hoặc các màu pastel, ảnh hưởng này thường rõ hơn.

Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn có lịch sử nhiệt khác nhau

Hạt nguyên sinh chưa trải qua quá trình gia công trước đó, trong khi hạt tái sinh thường đã chịu nhiệt ít nhất một lần.

Vật liệu tái sinh có thể từng được:

• Ép phun.

• Ép đùn.

• Thổi màng.

• Thổi chai.

• Gia nhiệt nhiều lần.

• Tiếp xúc với oxy trong quá trình sử dụng và tái chế.

Sau đó vật liệu lại tiếp tục trải qua quá trình đùn tạo hạt.

Lịch sử nhiệt này có thể ảnh hưởng đến màu nền và đặc tính của polymer. Tùy loại vật liệu và điều kiện xử lý, nguyên liệu có thể có xu hướng ngả vàng, xám hoặc tối màu hơn.

Vì vậy, hai lô hạt tái sinh cùng được gọi là một grade nhưng nếu nguồn nguyên liệu đầu vào và lịch sử gia công khác nhau, màu sau ép vẫn có thể không giống nhau.

Đây là lý do hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn cần được kiểm tra thực tế thay vì chỉ dựa vào tên gọi của nguyên liệu.

Tạp chất trong hạt tái sinh làm thay đổi tone màu

Hạt tái sinh có thể chứa một lượng nhỏ vật liệu không hoàn toàn giống với nguồn nguyên liệu chính.

Ví dụ:

• Hạt màu khác.

• Polymer khác loại.

• Chất độn.

• Pigment còn sót lại.

• Phụ gia từ sản phẩm cũ.

• Cặn hoặc tạp chất.

Ngay cả khi lượng tạp chất không đủ lớn để tạo thành lỗi nhìn thấy rõ, nó vẫn có thể làm thay đổi tone nền.

Điều này đặc biệt quan trọng khi sản xuất màu sáng.

Ví dụ, một nền tái sinh hơi vàng khi phối với masterbatch xanh sẽ cho tone khác với nền tái sinh hơi xám.

Cùng một công thức màu nhưng:

Nền vàng + masterbatch → một tone màu

Nền xám + masterbatch → tone màu khác

Độ trong và độ đục ảnh hưởng thế nào khi phối hạt tái sinh?

Khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn, độ trong và độ đục của nền vật liệu cũng có thể thay đổi.

Hạt nguyên sinh thường có đặc tính quang học ổn định hơn. Trong khi đó, hạt tái sinh có thể chứa:

• Vi hạt tạp chất.

• Cặn pigment.

• Chất độn.

• Polymer đã suy giảm.

• Thành phần làm tăng độ đục.

Khi phối hai nguồn nguyên liệu, độ đục của nền có thể thay đổi.

Kết quả là cùng một lượng pigment nhưng màu nhìn thấy trên sản phẩm có thể:

• Đục hơn.

• Sáng hơn.

• Tối hơn.

• Kém trong hơn.

• Ít tươi hơn.

Do đó, khi kiểm soát màu cho nhựa tái sinh, cần đánh giá cả màu nền và đặc tính ngoại quan của nguyên liệu.

Độ ẩm ảnh hưởng đến màu khi phối hạt tái sinh và nguyên sinh

Độ ẩm cũng có thể góp phần làm màu giữa các lô không ổn định.

Nếu một lô hạt tái sinh được bảo quản tốt nhưng lô khác hút ẩm nhiều hơn, quá trình gia công có thể tạo ra sự khác biệt về:

• Bề mặt.

• Độ bóng.

• Sọc bạc.

• Bọt khí.

• Độ trong.

• Ngoại quan màu.

Đặc biệt với những loại nhựa nhạy ẩm, cần kiểm soát độ ẩm trước khi phối trộn và ép phun.

Khi bề mặt sản phẩm thay đổi, màu nhìn bằng mắt cũng có thể thay đổi dù công thức masterbatch không đổi.

Vì sao cùng một masterbatch nhưng màu vẫn lệch?

Đây là vấn đề nhiều doanh nghiệp gặp phải.

Ví dụ:

Lô A: 30% tái sinh, nền xám nhẹ
Lô B: 30% tái sinh, nền vàng nhẹ

Nếu cả hai đều sử dụng 2% masterbatch, màu cuối cùng có thể khác nhau.

Nguyên nhân là 2% masterbatch đang được sử dụng trên hai nền màu khác nhau.

Vì vậy, khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn, không nên mặc định rằng chỉ cần giữ nguyên tỷ lệ masterbatch là màu sẽ luôn giống nhau.

Với nguyên liệu tái sinh có độ biến động cao, công thức màu cần được xây dựng dựa trên nền nguyên liệu thực tế.

Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn: màu nào dễ bị lệch nhất?

Không phải màu nào cũng bị ảnh hưởng giống nhau.

Màu trắng

Màu trắng là một trong những nhóm khó kiểm soát nhất khi nền tái sinh có màu xám hoặc vàng.

Sản phẩm có thể:

• Ngả vàng.

• Trắng xám.

• Trắng đục.

• Giảm độ sáng.

Màu pastel

Các màu như:

• Xanh pastel.

• Hồng pastel.

• Kem.

• Be.

• Xám sáng.

• Vàng nhạt.

rất nhạy với màu nền.

Chỉ một thay đổi nhỏ của hạt tái sinh cũng có thể làm tone cuối cùng khác biệt.

Màu đậm

Màu đậm thường có khả năng che phủ nền tốt hơn.

Ví dụ:

• Đen.

• Xanh navy.

• Xanh đậm.

• Nâu.

• Đỏ đậm.

Tuy nhiên, màu đậm vẫn có thể lệch nếu tỷ lệ nguyên liệu tái sinh, độ phân tán hoặc điều kiện gia công thay đổi.

Tăng hạt nguyên sinh có giúp ổn định màu không?

Có thể, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng của hạt tái sinh.

Ví dụ:

80% nguyên sinh + 20% tái sinh

thường dễ kiểm soát nền hơn:

50% nguyên sinh + 50% tái sinh

nếu chất lượng hạt tái sinh có sự biến động lớn.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ tăng tỷ lệ nguyên sinh thì màu chắc chắn ổn định. Nếu hạt tái sinh vẫn có sự khác biệt lớn giữa các lô, màu vẫn có thể thay đổi.

Quan trọng hơn là phải kiểm soát được độ ổn định của chính nguồn tái sinh.

Cách kiểm soát màu khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn

1. Cố định tỷ lệ phối trộn

Cần xác định rõ tỷ lệ:

Hạt nguyên sinh : hạt tái sinh

và duy trì ổn định trong suốt quá trình sản xuất.

Không nên điều chỉnh tỷ lệ theo cảm tính giữa các ca.

2. Phân loại hạt tái sinh theo màu nền

Không nên gom tất cả hạt tái sinh thành một nhóm nếu màu nền khác nhau quá nhiều.

Có thể phân loại:

• Nền trắng.

• Nền trắng xám.

• Nền xám.

• Nền vàng xám.

• Nền màu đậm.

Việc phân loại giúp giảm biến động của nguyên liệu đầu vào.

3. Kiểm tra từng lô nguyên liệu

Trước khi đưa vào sản xuất, nên lấy mẫu từng lô để kiểm tra:

• Màu nền.

• Độ sáng.

• Độ đục.

• Độ ẩm.

• MFI.

• Tạp chất.

• Ngoại quan hạt.

Với sản phẩm yêu cầu màu sắc cao, có thể sử dụng phép đo màu L*a*b* để định lượng sự khác biệt giữa các lô.

4. Kiểm soát hệ thống định lượng

Khi hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn, tỷ lệ phải được kiểm soát chính xác.

Nếu cấp liệu không đều, sản phẩm có thể thay đổi tone theo từng thời điểm trong cùng một ca sản xuất.

Đối với dây chuyền lớn, hệ thống định lượng tự động thường giúp giảm biến động tốt hơn so với phối trộn thủ công.

5. Phối thử trước khi sản xuất hàng loạt

Đây là bước rất nên thực hiện đối với các màu yêu cầu độ chính xác cao.

Quy trình:

Lấy mẫu tái sinh → phối với nguyên sinh → thêm masterbatch → ép thử → so màu → điều chỉnh → duyệt mẫu → sản xuất

Cách này giúp phát hiện sự khác biệt của từng lô trước khi đưa vào sản xuất số lượng lớn.

Có nên điều chỉnh masterbatch theo từng lô tái sinh?

Trong trường hợp nguyên liệu tái sinh biến động đáng kể, có thể cần điều chỉnh masterbatch theo từng nhóm nguyên liệu.

Ví dụ:

Nền tái sinh vàng → công thức màu A

Nền tái sinh xám → công thức màu B

Nền tái sinh sáng → công thức màu C

Không nhất thiết phải thay đổi hoàn toàn hệ màu. Có thể điều chỉnh tỷ lệ hoặc thành phần phù hợp để bù lại màu nền.

Điều quan trọng là không nên tăng masterbatch một cách cảm tính.

Nếu pigment được bổ sung quá nhiều, có thể xảy ra:

• Màu vượt tone mục tiêu.

• Tăng chi phí.

• Ảnh hưởng độ bóng.

• Ảnh hưởng độ phân tán.

• Thay đổi một số tính chất của sản phẩm.

Quy trình kiểm soát màu khi phối hạt tái sinh và nguyên sinh

Doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình kiểm soát gồm 6 bước:

Bước 1: Kiểm tra hạt tái sinh khi nhập kho.

Bước 2: Phân loại theo loại nhựa và màu nền.

Bước 3: Xác định tỷ lệ phối với hạt nguyên sinh.

Bước 4: Phối thử với masterbatch.

Bước 5: So sánh với mẫu màu chuẩn bằng mắt hoặc thiết bị đo màu.

Bước 6: Duyệt nguyên liệu trước khi sản xuất hàng loạt.

Quy trình này giúp kiểm soát màu ngay từ nguyên liệu đầu vào thay vì chờ đến khi sản phẩm bị lệch màu mới xử lý.

Khi nào nên giảm tỷ lệ hạt tái sinh?

Nếu sản phẩm yêu cầu:

• Màu trắng sáng.

• Màu pastel.

• Màu thương hiệu cần độ chính xác cao.

• Bề mặt bóng.

• Độ đồng đều cao giữa nhiều lô.

• Ngoại quan nghiêm ngặt.

nhưng nguồn hạt tái sinh có độ biến động lớn, doanh nghiệp nên cân nhắc giảm tỷ lệ tái sinh hoặc sử dụng nguồn tái sinh được phân loại và kiểm soát tốt hơn.

Ngược lại, với sản phẩm sử dụng màu đậm và yêu cầu ngoại quan không quá khắt khe, tỷ lệ tái sinh có thể linh hoạt hơn.

Mục tiêu không phải là loại bỏ hoàn toàn hạt tái sinh mà là xác định mức phối trộn mà chất lượng và màu sắc vẫn nằm trong giới hạn cho phép.

POLYMAST hỗ trợ giải pháp màu cho hạt nhựa tái sinh

Khi doanh nghiệp chuyển từ 100% nguyên sinh sang phối trộn nguyên sinh – tái sinh, công thức màu không nên được xây dựng chỉ dựa trên một mẫu nguyên liệu.

Cần xem xét đồng thời:

• Loại nhựa.

• Tỷ lệ hạt tái sinh.

• Màu nền tái sinh.

• Mức độ biến động giữa các lô.

• Màu mục tiêu.

• Độ che phủ.

• Điều kiện gia công.

• Yêu cầu ngoại quan.

• Yêu cầu cơ tính.

Đối với trường hợp màu thay đổi giữa các lô, việc cung cấp mẫu hạt tái sinh thực tế của nhiều lô sẽ giúp đánh giá chính xác hơn so với chỉ cung cấp tên loại nhựa.

Bạn có thể xem thêm các bài viết kỹ thuật về masterbatch, pigment, nguyên liệu nhựa và xử lý lỗi màu tại chuyên mục Tin tức của POLYMAST.

Hạt nhựa tái sinh và hạt nguyên sinh phối trộn có thể giúp doanh nghiệp tận dụng nguồn nguyên liệu tái chế và tối ưu chi phí, nhưng cũng làm việc kiểm soát màu phức tạp hơn.

Tone màu thay đổi giữa các lô có thể xuất phát từ sự khác biệt về màu nền, tỷ lệ phối, lịch sử nhiệt, tạp chất, độ ẩm, độ đục và đặc tính của từng lô hạt tái sinh.

Vì vậy, cùng một masterbatch và cùng một tỷ lệ sử dụng chưa chắc tạo ra màu giống nhau nếu nền nguyên liệu thay đổi.

Để màu ổn định hơn, cần kiểm soát từ đầu vào: phân loại hạt tái sinh, cố định tỷ lệ phối trộn, kiểm tra màu nền từng lô, đảm bảo định lượng chính xác và xây dựng công thức masterbatch phù hợp với từng nhóm nguyên liệu.

CÔNG TY TNHH POLYMAST - POLYMAST CO.,LTD. cung cấp color masterbatch, pigment, phụ gia và giải pháp phối màu cho nhiều loại nhựa. Với sản phẩm sử dụng hạt tái sinh, việc đánh giá mẫu nguyên liệu thực tế trước khi xây dựng công thức màu giúp quá trình phối màu sát với điều kiện sản xuất hơn.

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: Số 44, Mạc Đỉnh Chi, KP 10, Phường Trấn Biên, TP. Đồng Nai, Việt Nam

• Hotline: 0902.647.801

• Email: sales@hoachatpolymast.com

• Website: https://hoachatpolymast.com/